PROTESTANTISME

Luther was antisemitisch / Luther était antisémite

Piet Piryns, Hubert Van Humbeeck, in: Knack, 23/10/2017

 

(p.121) Anders dan Calvijn na hem erkende Luther het recht op rebellie tegen een tirannieke overheid niet. Hij steunde daarvoor op de woorden van Christus: « Wie het zwaard neemt, zal door het zwaard omkomen. » Als het protestantisme in de Nederlanden luthers was geweest in plaats van calvinistisch, waren we er nooit in geslaagd het Spaanse juk af te werpen. Luther zorgde ook niet voor een gedecentraliseerde kerkstructuur met gemeentes, ouderlingen, diakens en synodes, zoals je die in het calvinistische systeem wel hebt. Het reorganiseren van de kerk liet hij aan politici over.’

 

(p.122) Toch blijf ik erbij dat al die factoren geen rol zouden hebben gespeeld als hij niet ook met een nieuwe theologische visie was gekomen waardoor mensen op een andere manier met God konden omgaan, en niet langer bang hoefden te zijn voor het vagevuur. Daardoor werd religie minder stresserend.’

 

(p.123) LEUVEN VERSUS LUTHER

Een van de eerste plekken buiten Duitsland waar de lutherse leer wortel schoot, was het augustijnerklooster in Antwerpen. En de eerste katholieke universiteit die Luther veroordeclde, was die van Leuven. Elistorica Violet Soen van de KU Leuven is daar niet trots op.

 

(p.125) Met het klimmen van de jaren werd Luther er ook niet bepaald milder op. In zijn nadagen schreef hij nog het infame pamflet Von der Jüden und ihren Lügen, waarin hij opriep om Joodse bezittingen te confisqueren en aile synagogen in brand te steken: de Joden hadden Christus vermoord en verdienden het als honden behandeld te worden. Het pamflet vormt een lelijke vlek op het blazoen van Luther, en Selderhuis vindt niet dat ze in dit protestantse jubeljaar moet worden wegge- poetst. ‘Er zijn Lutheronderzoekers die proberen uit te leggen dat er bij Luther geen sprake was van antisémitisme maar van anti-judaïsme, omdat zijn afkeer niet op Joodse mensen gericht was maar op de joodse religie. Daar geloof ik helemaal niets van. Het was puur antisémitisme, punt uit, en het is verbijste- rend dat het in de geschiedschrijving van de Reformatie zo lang toegedekt kon blijven. Een kerkhistoricus hield onlangs nog vol dat de nationaalsocialisten zich voor hun antisémitisme niet op Luther beriepen, maar dat klopt niet. In bijna elk Duits schoolboekje uit de jaren dertig werden de anti-Joodse geschriften van Luther geciteerd. Ik vind dat jonge mensen van nu dat mogen weten. Het antisémitisme van Luther is een onderdeel / van de christelijke traditie waarover we ons moeten schamen.’ Maar anderzijds: ‘Luther heeft niet alleen de nationaalsocialisten geinspireerd, ook Johann Sébastian Bach was een lutheraan. Weimar en Buchenwald, het hoogtepunt en het dieptepunt van de Duitse cultuur, liggen per slot van rekening ook maar vijftien kilometer van elkaar. Luther vond dat de bevrijdende kracht van de genade van het Evangelie moest worden bezongen en bracht muziek in de liturgie. Hij musiceerde zelf ook met zijn studenten en met zijn gezin, en schreef tientallen liederen. Zonder Luther geen Bach, en zonder Luther dus ook geen Mattheuspassie.’

 

Luther était contre la Femme / Luther was tegen de Vrouw

(in: Knack, 23/10/2017, p.125)

Luthers dunkle Seiten

(in: Wunderwelt Wissen Magazin, 2017, S.95-96)

le révérend Ian Paisley, grand artisan de la Haine en Irlande du Nord

(in: Les Grandes Figures de l’Histoire, 5, 2018, p.107)

Translate »
Share This